CBAM • CO₂-grenscorrectie • Import • Compliance • EU ETS
CBAM: de CO₂-grenscorrectie die import van staal, aluminium en meer raakt
CBAM raakt importeurs steeds directer. Sinds 1 januari 2026 is de definitieve fase van dit Europese CO₂-grensmechanisme gestart: wie koolstofintensieve goederen zoals staal of aluminium importeert, heeft een toelating nodig en gaat betalen voor de CO₂ die bij de productie vrijkwam. Zonder naleving houdt de Douane zendingen tegen. Goed nieuws voor kleinere importeurs: onder de 50 ton per jaar ben je tegenwoordig vrijgesteld.
In het kort: wat is CBAM?
CBAM (Carbon Border Adjustment Mechanism) is het CO₂-grenscorrectiemechanisme van de Europese Unie. Importeurs van ijzer en staal, cement, meststoffen, aluminium, elektriciteit en waterstof betalen een CO₂-prijs over de uitstoot die bij de productie buiten de EU vrijkwam, vergelijkbaar met wat EU-producenten betalen onder het emissiehandelssysteem. Sinds 1 januari 2026 geldt de definitieve fase, met een vrijstelling voor importeurs tot 50 ton CBAM-goederen per jaar.
CBAM loopt volledig via het importproces en raakt daarmee direct aan douanezaken, import en zeevracht. Net als het EORI-nummer en de EUDR hoort CBAM inmiddels bij de vaste voorbereiding van zendingen met risicogoederen.
Waarom CBAM niet meer te negeren is
De kern van CBAM is een gelijk speelveld: producten van buiten de EU gaan dezelfde CO₂-kosten dragen als producten die binnen de EU onder het emissiehandelssysteem zijn gemaakt. Daarom betaal je als importeur een CO₂-correctie als je meer dan 50 ton CBAM-goederen per jaar invoert — via certificaten waarvan de prijs is gekoppeld aan de prijs in het Europese emissiehandelssysteem.
De handhaving zit direct in het importproces. Wie boven de drempel CBAM-goederen wil invoeren, moet vooraf zijn toegelaten als CBAM-aangever bij de Nederlandse Emissieautoriteit (NEa). De Douane controleert dit bij de invoeraangifte: zonder geldige toelating worden de goederen niet vrijgegeven. En de aanvraagprocedure kan tot 120 dagen duren — wachten tot de eerste zending onderweg is, is dus geen optie.
Daar komt de datakant bij: voor de jaarlijkse CBAM-aangifte zijn emissiegegevens van de producent nodig, of anders de standaardwaarden die de Europese Commissie publiceert. Dat vraagt om afspraken met leveranciers buiten Europa — en om een importproces waarin het CBAM-nummer standaard meeloopt in de douaneaangifte.
Wat bedrijven vaak verkeerd inschatten bij CBAM
Het eerste misverstand: "CBAM is uitgesteld." Dat klopt niet — de definitieve fase is gewoon gestart op 1 januari 2026. Wat wél is verschoven, is het betaalmoment: CBAM-certificaten worden pas vanaf 2027 verkocht en ingeleverd, over de import van 2026. De verplichtingen van nu — toelating, registratie, datastructuur — lopen dus al, ook al volgt de rekening later.
Het tweede misverstand: "CBAM geldt voor alle import." Nee: het gaat om zes goederengroepen — ijzer en staal, cement, meststoffen, aluminium, elektriciteit en waterstof — plus de vrijstelling tot 50 ton per kalenderjaar. Let wel op twee dingen: de drempel geldt per importeur over álle CBAM-goederen samen, en voor elektriciteit en waterstof geldt de vrijstelling niet.
Het derde misverstand: "mijn expediteur regelt dat automatisch." De verantwoordelijkheid ligt bij de importeur. Bij directe vertegenwoordiging — de gebruikelijke werkwijze — blijf je zelf de CBAM-aangever en doe je zelf de jaarlijkse aangifte. Een expediteur als TOP zorgt wél dat de toelating en het CBAM-nummer correct in de douaneaangifte meelopen en helpt het dataproces in te richten, maar duidelijke afspraken vooraf zijn essentieel.
Praktisch voorbeeld
Een Rotterdams handelsbedrijf importeert jaarlijks zo'n 700 ton stalen profielen uit Turkije — ruim boven de drempel. Het bedrijf heeft tijdig de toelating als CBAM-aangever aangevraagd bij de NEa en vraagt bij de leverancier de emissiegegevens per productiepartij op. TOP verzorgt de invoeraangiften en zorgt dat het CBAM-accountnummer daarin standaard meeloopt, zodat de Douane elke zending direct kan vrijgeven. Vóór 30 september 2027 dient het bedrijf zijn eerste CBAM-aangifte over 2026 in en levert het de bijbehorende certificaten in. Geen verrassingen aan de grens, geen stilstand.
CBAM in twee fases: wat is er veranderd?
CBAM is stapsgewijs ingevoerd. De overgangsfase draaide om leren rapporteren; sinds 1 januari 2026 gelden bindende verplichtingen. Hieronder staan beide fases naast elkaar.
CBAM in feiten: bronnen en methodiek
Onderstaande feiten zijn afkomstig van de Nederlandse Emissieautoriteit en de Douane, en zijn voor deze pagina gecontroleerd in augustus 2026 — na de wijzigingsverordening van oktober 2025.
Drempel: 50 ton per jaar — Importeurs die jaarlijks minder dan 50 ton CBAM-goederen invoeren, zijn vrijgesteld van de CBAM-verplichtingen; hun aandeel in de totale CBAM-emissies is minder dan 1 procent. De vrijstelling geldt niet voor waterstof en elektriciteit.
Bron: NEa, CBAM-wetgeving
6 goederengroepen — CBAM geldt voor ijzer en staal, cement, meststoffen, aluminium, elektriciteit en waterstof; de volledige lijst met goederencodes staat in Bijlage I van de verordening. Boven de drempel is een toelating als CBAM-aangever verplicht — zonder toelating accepteert de Douane de invoeraangifte niet, en de aanvraag duurt maximaal 120 dagen.
Bron: Douane, CBAM
Aangifte vóór 30 september 2027 — Wie in een jaar meer dan 50 ton CBAM-goederen invoert, doet uiterlijk 30 september van het jaar erop aangifte in het CBAM-register en levert voldoende certificaten in; de eerste aangifte gaat over 2026. De prijs per ton CO₂ is gelijk aan de prijs in het Europese emissiehandelssysteem.
Bron: NEa, wat is CBAM
Wat TOP voor jouw CBAM-compliance betekent
TOP adviseert je bij het begrijpen en toepassen van de CBAM-regels in jouw importproces. Dat begint met de basisvragen: vallen jouw goederen onder Bijlage I, kom je boven de 50-tondrempel uit, en is de toelating als CBAM-aangever op tijd geregeld? Vervolgens helpt TOP het dataproces in te richten: welke emissiegegevens vraag je bij leveranciers op, en wanneer val je terug op de standaardwaarden van de Europese Commissie?
In de uitvoering zorgt TOP dat CBAM naadloos meeloopt in de douaneafhandeling: het CBAM-accountnummer wordt correct opgenomen in elke invoeraangifte, zodat de Douane zendingen direct kan vrijgeven. Wil je dat TOP de inklaring namens jouw bedrijf verzorgt, dan regel je de machtiging via directe vertegenwoordiging aanvragen — waarbij je als importeur zelf de CBAM-aangever blijft — met realtime inzicht via het TOP-platform met API-integraties.
Wil je weten wat CBAM voor jouw goederenstromen betekent? Vraag een douane offerte aan, bereid je zending voor via zending boeken, of plan een kennismaking met TOP.
Voor welke bedrijven is TOP geschikt?
TOP is geschikt voor bedrijven die CBAM-goederen importeren of dat overwegen. Dat kunnen MKB-bedrijven zijn die rond de 50-tondrempel zitten en willen weten waar ze aan toe zijn, maar ook multinationals met grote staal- of aluminiumstromen die het complete data- en certificatenproces moeten borgen.
Directies willen vooral geen zendingen die aan de grens stranden en geen onverwachte CO₂-kosten. Logistieke managers willen dat de toelating en het aangifteproces gewoon geregeld zijn. Inkoop en compliance kijken naar de emissiedata van leveranciers en de kostprijseffecten per product. TOP begrijpt dat deze belangen samenkomen in één goed voorbereid importproces.
Daarom werkt TOP adviserend en praktisch. Geen onnodig vakjargon, maar duidelijke uitleg over verplichtingen, documenten en vervolgstappen. Voor algemene ontwikkelingen in de transportsector verwijst TOP waar relevant ook naar branche-informatie van Transport en Logistiek Nederland.
TOP is geen standaard expediteur
TOP helpt bedrijven met een praktische combinatie van douanezaken, zeevracht, luchtvracht, intermodaal transport, warehousing, rail en barge. Daarmee is TOP vooral geschikt voor ondernemers en logistieke teams die begrijpelijk advies willen over importeren, exporteren en nieuwe verplichtingen zoals CBAM, zonder ingewikkelde jargon. De kracht zit in het organiseren, uitleggen en opvolgen van de hele logistieke keten.
Veelgestelde vragen over CBAM
Wat is CBAM?
CBAM (Carbon Border Adjustment Mechanism) is het CO₂-grenscorrectiemechanisme van de EU. Importeurs betalen een CO₂-prijs over de uitstoot die bij de productie van bepaalde goederen buiten de EU vrijkwam, vergelijkbaar met wat EU-producenten betalen onder het emissiehandelssysteem.
Voor welke goederen geldt CBAM?
Voor zes goederengroepen: ijzer en staal, cement, meststoffen, aluminium, elektriciteit en waterstof. De volledige lijst met goederencodes staat in Bijlage I van de Europese verordening.
Geldt CBAM ook voor kleine importeurs?
Meestal niet meer: sinds 1 januari 2026 zijn importeurs die per kalenderjaar minder dan 50 ton CBAM-goederen invoeren vrijgesteld. De vrijstelling geldt niet voor elektriciteit en waterstof, en je bent zelf verantwoordelijk voor het monitoren van de drempel.
Wat is een toegelaten CBAM-aangever?
Een importeur (of indirecte douanevertegenwoordiger) met een toelating van de NEa om CBAM-goederen boven de drempel in te voeren. De Douane controleert dit bij de invoeraangifte; zonder toelating worden de goederen niet vrijgegeven. De aanvraag duurt maximaal 120 dagen.
Wanneer moet ik CBAM-certificaten kopen?
Vanaf 2027, over de import van 2026. De eerste jaarlijkse CBAM-aangifte moet uiterlijk 30 september 2027 zijn ingediend, met voldoende ingeleverde certificaten. De prijs per ton CO₂ volgt de prijs in het Europese emissiehandelssysteem.
Wie controleert CBAM in Nederland?
De Nederlandse Emissieautoriteit (NEa) en de Douane samen, met de Europese Commissie op de achtergrond. De Douane controleert de toelating aan de grens; de NEa houdt toezicht op de naleving en kan boetes opleggen.
Conclusie: CBAM loopt al — zorg dat je proces klaarstaat
CBAM is niet uitgesteld en niet vrijblijvend: de definitieve fase loopt sinds 1 januari 2026, de Douane controleert aan de grens en de eerste aangifte met certificaten volgt in 2027. Wie boven de 50 ton uitkomt, moet nu de toelating, de leveranciersdata en het aangifteproces op orde hebben.
TOP helpt bedrijven om CBAM in te bouwen in het bestaande importproces: duidelijke stappen, een douaneaangifte waarin het CBAM-nummer standaard meeloopt en heldere afspraken over wie wat doet. Zo blijft jouw import in beweging, ook onder de nieuwe regels.
Maak jouw import CBAM-proof met TOP
Wil je weten of jouw goederen onder CBAM vallen en wat er geregeld moet zijn vóór je volgende zending? TOP kijkt graag met je mee.
Vraag een douane offerte aanMeer weten over Trans Ocean Pacific forwarding? Ga naar de homepage van TOP.
Laatst bijgewerkt: augustus 2026. Bronnen: Nederlandse Emissieautoriteit en Douane. Online vindbaarheid en AI-gereedheid van deze pagina in samenwerking met HEF Digital.